Menfaat ve Haysiyet

Menfaat ve Haysiyet

Evliya Çelebi demiş ki:
Geçme namerd köprüsünden, ko aparsın su seni.
Yatma tilki gölgesinde, ko yesin aslan seni.

Ne müthiş bir söz. Ne harika bir tavsiye. Lakin insanlar buna uyuyorlar mu?
Dünya tarihindeki insanların uygulamalarına baktığımızda uyduklarını söylemek pek mümkün değil. İnsanlar Evliya Çelebi’nin bu tavsiyesini uygulamış olsalardı dünyada bu kadar yalakalık, bu kadar yağcılık, bu kadar dalkavukluk olur muydu?

Maalesef bir çok insan menfaatlenmeyi faziletli yaşamaya tercih ediyor. Halbuki Evliya Çelebi tilkiden menfaatleneceğine bırak aslan seni yesin; Kötü insana muhtaç olacağına bırak su boğsun seni diyor. İnsanlar ise aman beni aslan yemesin, su beni boğmasın da varsın kötü insana muhtaç olayım, varsın tilkinin gölgesinde yaşayayım diye düşünüyor. Bu belki realist bir düşünce olabilir. Fakat faziletli, haysiyetli bir düşünce değildir.

Bununla beraber insanlar hayat çizgilerini yaptıkları tercihlerle kendileri belirlerler. İyiyi veya kötüyü seçmek insanların tercihidir. Kimisi Habil, kimisi Kabil olmayı seçer. Kimisi Musa, kimisi Firavun olmayı seçer. Veysel Danış insanların bile bile niçin “yanlışı/kötüyü” seçtiklerini anlayamasa da bazı insanların fıtratı bu herhalde.

 

Yaşam koçu istanbul Evliya Çelebi.